“Cú huých 30a” cho Như Xuân thoát nghèo: Mừng và lo khi thoát khỏi huyện nghèo 30a

06:06 - 19/08/2019

Ra khỏi diện huyện nghèo 30a của cả nước, là niềm vui và là niềm tự hào của nhân dân huyện Như Xuân. Tuy nhiên, bên cạnh đó là những nỗi lo khi không còn...

 

Hành trình thoát khỏi huyện nghèo 30a 

Như Xuân là một trong 62 huyện nghèo của cả nước được đầu tư theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP với mục đích thoát nghèo vào năm 2020. Trong 9 năm qua với sự quyết tâm, nỗ lực của đảng bộ và nhân dân, huyện Như Xuân đã thoát nghèo sớm hơn so với thời gian đặt ra và được Thủ tướng Chính phủ công nhận theo Quyết định 275/QĐ -TTg ngày 7/3/2018.

 

Mưa lũ làm tuyến đường từ trung tâm thị trấn huyện Như Xuân lên các xã vùng 6 Thanh bị chia cắt

 

Tuy nhiên, một số chính sách, một số công trình còn đang dang dở thi công thì bị cắt nguồn vốn hỗ trợ khiến chính quyền và nhân dân nơi đây gặp khó khăn. Trong 10 năm (2008-2018) triển khai thực hiện Nghị quyết 30a, ngân sách Trung ương đã hỗ trợ cho huyện Như Xuân 425,339 tỷ đồng; ngân sách địa phương đã bố trí hơn 30 tỷ đồng và lồng ghép 437,875 tỷ đồng từ các chương trình, dự án để thực hiện mục tiêu giảm nghèo nhanh và bền vững. Từ năm 2009 đến 2017 trên địa bàn huyện Như Xuân đã đầu tư xây dựng 32 công trình từ Chương trình 30a với tổng mức đầu tư 318.749 triệu đồng, trong đó, 20 công trình nguồn vốn trung ương đầu tư 295.693 triệu đồng, gồm 8 công trình hồ đập, 11 công trình giao thông, 1 công trình trường học; 12 công trình (trạm y tế cấp xã) từ nguồn vốn doanh nghiệp hỗ trợ 23.056 triệu đồng. Nhờ hỗ trợ từ Chương trình 30a, đời sống nhân dân được cải thiện đáng kể, góp phần giảm nghèo nhanh và bền vững.

Cuối năm 2010, tỷ lệ hộ nghèo của huyện Như Xuân là 51,32%; đến cuối năm 2018, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 22,22%. Thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 23,3 triệu đồng/người/năm, tăng 11,9 triệu đồng/người/năm so với năm 2009. Phó chủ tịch UBND xã Thanh Quân Hoàng Minh Thiết cho biết: “Trong những năm qua, nhờ có hỗ trợ từ Chương trình 30a mà địa phương có nhiều thay đổi về phát triển kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng. Người dân dần thoát nghèo nhờ chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, kinh tế trang trại. Sau khi có quyết định của Chính phủ về việc huyện Như Xuân ra khỏi vùng 30a, chúng tôi đã phổ biến đến từng thôn về chính sách của Nhà nước, đồng thời động viên người dân tích cực lao động phát triển kinh tế để thoát nghèo bền vững”.

Nỗi lo khi chính sách hỗ trợ không còn

Thoát khỏi huyện nghèo 30a, là niềm vui của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Như Xuân nhưng cũng là nỗi lo, niềm trăn trở: Làm sao thoát nghèo bền vững?. Huyện Như Xuân có 17 xã, sau khi thoát nghèo không thuộc diện huyện đặc biệt khó khăn 30a, thì có 8 xã thuộc vùng III gồm: Thanh Quân, Thanh Sơn, Thanh Xuân, Thanh Lâm, Thanh Hòa, Thanh Phong, Cát Tân, Xuân Hòa và các thôn đặc biệt khó khăn thuộc xã vùng II trên địa bàn không được hưởng chính sách của Chương trình 30a nhưng vẫn được hưởng các chế độ, chính sách dành cho các xã thuộc vùng 135; 7 xã không phải xã vùng III gồm: Yên Lễ, Cát Vân, Hóa Quỳ, Xuân Quỳ, Tân Bình, Bình Lương, Bãi Trành, Xuân Bình và Thượng Ninh không còn được hưởng chính sách hỗ trợ cho vùng 30a. Điều này, khiến cho nhiều cán bộ, công chức, viên chức khó khăn khi mức lương bị cắt giảm.

 

Những công trình đang xây dựng dang dở do không có nguồn vốn

 

 Trưởng phòng GD & ĐT huyện Như Xuân Lê Nhân Trí cho biết: “Khi huyện ra khỏi 30a, các chế độ, chính sách của giáo viên đang được thụ hưởng lâu nay bị cắt giảm, mức thu nhập của cán bộ, giáo viên bị hạ xuống rất nhiều. Điều này đã ảnh hưởng đến đời sống cũng như tâm lý của giáo viên ở miền xuôi lên đây công tác. Cụ thể: Giáo viên công tác tại xã 30a, được hưởng các chế độ hỗ trợ của Nhà nước, gồm: Chế độ thu hút (70% lương hệ số, hưởng 5 năm đầu công tác), chế độ phụ cấp đứng lớp (70% lương cơ bản) và chế độ khu vực (0,4% lương cơ bản)... Hiện, mức lương của cán bộ, giáo viên bị giảm 1/2 so với trước đây. Như trường hợp những giáo viên vừa nhận công tác năm 2017 theo Quyết định 60/QĐ–TTg của Thủ tướng Chính phủ, với mức hỗ trợ trên, những giáo viên này được hưởng tổng thu nhập khoảng hơn 7 triệu đồng/tháng…”.

Được biết, khi bị cắt giảm các chế độ trên, thì mỗi tháng giáo viên chỉ còn mức thu nhập khoảng 3,8 triệu đồng. Với mức lương này, nhiều giáo viên ở xa từ miền xuôi lên công tác thì chi phí xăng xe, chi tiêu trong tháng sẽ rất khó khăn. Khi các chế độ bị cắt giảm, với mức lương trên, sẽ khó thu hút giáo viên từ miền xuôi lên công tác miền núi. Trong khi đó, nếu so sánh mức thu nhập hàng tháng của một giáo viên ở vùng sâu, vùng xa và khó khăn mà cũng gần ngang bằng với một giáo viên ở các huyện miền xuôi, thì rất thiệt thòi.

Bên cạnh cán bộ, công nhân, viên chức, nhân dân ở một số địa phương cũng lo lắng khi đời sống kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn. Chủ tịch UBND xã Yên Lễ Lê Ngọc Hồng chia sẻ: “Sau khi cắt các chính sách hỗ trợ, người dân bước đầu gặp nhiều khó khăn như: Học sinh không được hưởng các chế độ hỗ trợ học tập và phải đóng góp các khoản theo quy định; chính sách hỗ trợ cấp thẻ bảo hiển y tế sẽ không còn đối với người dân không thuộc dân tộc thiểu số, hộ nghèo, bảo trợ xã hội... Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế sẽ giảm vì việc chuyển mua bảo hiểm y tế tự nguyện sẽ hạn chế do nhiều hộ gia đình kinh tế vẫn còn khó khăn. Bên cạnh đó, đời sống của cán bộ, công chức, giáo viên đang công tác tại địa phương sẽ gặp khó khăn khi chính sách hỗ trợ bị cắt, mức lương giảm tương đương với những người công tác ở miền xuôi. Điều này sẽ khó thu hút người trẻ có năng lực đến cống hiến ở các xã vùng khó. Đặc biệt, khó khăn nhất của địa phương khi ra khỏi 30a là nguồn vốn hỗ trợ các công trình phúc lợi, giao thông bị cắt. Trong khi đó, điều kiện nhân dân còn khó khăn, khó huy động nguồn xã hội hóa để thực hiện các công trình có nguồn vốn lớn”.

Nhiều công trình còn dang dở…

Ra khỏi Nghị quyết 30a, huyện Như Xuân không còn được hưởng chính sách đầu tư và duy tu bảo dưỡng các công trình hạ tầng. Một số công trình lớn thuộc Chương trình 30a không còn kinh phí để duy tu bảo dưỡng; nhiều công trình đang trong quá trình triển khai bị cắt nguồn vốn.

 

Chủ tịch UBND huyện Như Xuân Nguyễn Bá Hùng

 

Chủ tịch UBND huyện Như Xuân Nguyễn Bá Hùng cho biết: “Hiện nay, huyện Như Xuân còn 3 công trình đã được phê duyệt đưa vào danh mục, tuy nhiên khi có quyết định ra khỏi 30a thì nguồn vốn đầu tư bị cắt.  Đó là, công trình đường giao thông từ Thanh Bình đi Thanh Thủy của xã Thanh Xuân với tổng mức đầu tư dự kiến 45 tỷ; đường giao thông từ xã Thượng Ninh đi xã Phượng Nghi, dự kiến 45 tỷ; công trình nâng cấp hồ Na Hiếng (xã Thanh Quân), dự kiến 53 tỷ. Do nguồn vốn vượt quá khả năng ngân sách của huyện nên hiện nay huyện Như Xuân đang đề xuất với UBND tỉnh Thanh Hoá hỗ trợ nguồn vốn khác để tiếp tục triển khai dự án. Đặc biệt là tuyến đường tỉnh lộ 520B Xuân Qùy -Thanh Quân, tại xã Xuân Quỳ nơi Sông Quyền chảy qua, hiện nay đã được xây dựng cầu tràn liên hợp, tuy nhiên vào mùa mưa lũ nước sông dâng cao trong thời gian dài đã ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của nhân dân 5 xã với gần 20 nghìn hộ dân”.

UBND huyện Như Xuân cho biết, nguồn lực hỗ trợ Chương trình 30a không còn, trong khi đó, nguồn lực Nhà nước phân bổ cho các chương trình 135, nông thôn mới... hạn chế, đầu tư còn phân tán, dàn trải. Mặt khác, ngân sách địa phương chưa chủ động được nên sẽ tác động trực tiếp đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Ra khỏi 30a, nhưng huyện Như Xuân đang đối diện với nhiều khó khăn; hạ tầng cơ sở tuy được đầu tư xong còn thiếu đồng bộ nhất là các công trình đường giao thông liên xã, liên thôn; hồ đập, kênh mương nội đồng; tỷ lệ hộ nghèo còn cao so với mặt bằng chung trong tỉnh với 22,22%, tỷ lệ hộ cận nghèo 15,7%, nguy cơ tái nghèo cao...

“Nhờ có chính sách, nguồn lực đầu tư từ Nghị quyết 30a đã giúp huyện Như Xuân nhiều cơ hội vươn lên phát triển kinh tế - xã hội. Ra khỏi huyện nghèo 30a, nhưng những khó khăn trước mắt vẫn đang còn rất nhiều, thoát được nghèo đã khó, để không tái nghèo mới là việc nan giải vẫn cần đến sự hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh, sự tham gia quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người dân huyện Như Xuân  để giảm nghèo bền vững” - Chủ tịch UBND huyện Như Xuân Nguyễn Bá Hùng trăn trở….

Thoát được nghèo không chỉ là niềm vui, mà còn là những nỗi lo, những trăn trở không chỉ của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân huyện Như Xuân mà còn là những trăn trở, và đang là những cái khó của lãnh đạo tỉnh Thanh Hoá trong công tác giảm nghèo bền vững ở Như Xuân nói riêng, ở các huyện nghèo tỉnh Thanh Hoá nói chung. Vậy giải pháp nào để Như Xuân thoát nghèo bền vững?

(Kỳ 3: Giải pháp nào để Như Xuân thoát nghèo bền vững).

THU HƯƠNG - ANH TUẤN

Cùng chuyên mục
Xem theo ngày
Xem thêm
  • Xem thêm ›