Gửi bài về tòa soạnĐường dây nóng: 098.127.6789
Báo lao động và xã hội

Dấu ấn sông nước Nam bộ

26/08/2017 10:54

Đến miền Tây Nam bộ du khách không chỉ ấn tượng về sự hiếu khách, nhiệt tình, sự gần gũi thân quen của người dân địa phương mà còn nhớ mãi hình ảnh lênh đênh trên sông với chiếc xuồng ba lá và món thịt chuột đặc sản miệt vườn.

Xuồng ba lá nét đặc trưng độc đáo                                                   

Dẫu xuồng ba lá lênh đênh/ Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi/ Anh ơi chớ ngại ngần chi/ Ngồi xuồng ba lá giữa kỳ nước lên... Câu hò quen thuộc này vừa mang đậm dấu ấn sông nước Nam bộ, vừa tái hiện những hình ảnh thân quen…

Dấu ấn sông nước Nam bộ - Ảnh 1

                Cơ sở đóng xuồng ba lá ở miền Tây

Có dịp qua các làng quê vùng sông nước Nam bộ, nơi đâu cũng bắt gặp hình ảnh xuồng ba lá ngang dọc trên những kênh rạch. Do đặc điểm thường ngập nước, nhiều sông, nên từ rất lâu, xuồng ba lá là phương tiện đi lại hữu dụng, phổ biến của người dân nơi đây.

Theo anh Đông, chủ cơ sở đóng thuyền Mai Bê (An Giang), đặc trưng chiếc xuồng ba lá theo nguyên gốc ban đầu là theo chiều dọc chiếc xuồng, được đóng bằng ba mảnh ván phẳng, đẹp và chắc. Một mảnh rộng, bản to được dùng làm đáy xuồng, hay còn gọi là lồng xuồng. Hai mảnh nhỏ hơn được lắp hai bên làm mạn xuồng (người địa phương còn gọi là be xuồng). Tuy nhiên, do gỗ rừng ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, nên người đóng xuồng ba lá thường tận dụng bằng cách ghép nhiều mảnh ván lại để tạo nên chiếc xuồng và người dân vẫn gọi tên xuồng ba lá. Ngày nay, một số cơ sở đóng thuyền còn sử dụng các vật liệu hợp kim và vật liệu hợp chất phi kim loại để làm xuồng. Nhưng dù làm bằng nhiều cách thức khác nhau, chất liệu không giống nhau nhưng tác dụng của chiếc xuồng ba lá đối với người dân vùng sông nước Nam bộ vẫn nguyên giá trị, vẫn là nét truyền thống.

Dấu ấn sông nước Nam bộ - Ảnh 2

Thịt chuột đồng đặc sản vùng sông nước

Chiếc xuồng ba lá còn là hiện vật trong thời kỳ kháng chiến, má Mười (một người dân ở huyện Phú Trung, An Giang) kể: “Hồi xưa chiến đấu, người dân dùng xuồng ba lá đưa bộ đội, du kích qua sông, vận chuyển vũ khí, lương thực... Ngoài ra còn dùng xuồng chở lực lượng, giấu cán bộ trong những đám lục bình trên sông.”

Ngày nay, các tỉnh miền Tây Nam bộ đã mở nhiều tuyến đường, tỉnh lộ, khai thông cầu đường, tạo thuận lợi cho việc đi lại, dọc theo hai bên bờ kênh cũng có nhiều xe cộ qua lại. Dù vậy, tại các bến đò, chợ nổi cũng không thể vắng bóng hình ảnh xuồng ba lá. Tại một số địa điểm du lịch, xuồng ba lá dùng chở du khách, những chàng trai, cô gái chèo thuyền rất điêu luyện, chỉ cần ngồi trên xuồng dùng hai chân chèo lái chở khách lướt sóng giúp họ tận hưởng cảm giác yên ả trên sông nước, do vậy nhiều du khách rất thích thú và ấn tượng.

Chuột đồng đặc sản miệt đồng    

Chuột đồng được xem là món ăn dân dã nhưng được xếp vào loại món đặc sản miệt viền. Đến mùa chuột, bà con nông dân thường tổ chức những buổi đi săn bắt chuột, vừa dùng để cải thiện bữa cơm gia đình vừa để chiêu đãi khách quí và làm giảm bớt chuột bảo vệ mùa màng. Một số nơi còn phát triển thành “nghề chuột”.

Đến làng chuột Phù Dật tại ấp Bình Chiến, xã Bình Long, Châu Phú An, làng chuyên săn bắt, mua bán chuột nằm bên dòng kinh Phù Dật, nơi đây, bình quân mỗi ngày có hơn 1 tấn chuột được đưa từ các nơi về, sau đó phân phát đi các tỉnh thành.

Làng có 664 hộ, trong đó trên 300 hộ chuyên sống bằng nghề săn bắt, mua bán, làm thịt chuột. Khoảng 60 hộ được vay vốn xoá đói giảm nghèo để phát triển nghề chuột. Trong làng hình thành 3 đội quân chủ yếu: Đánh bắt, mua bán và làm thịt.

Mùa lũ lên, người dân về tận huyện Thoại Sơn, Tri Tôn (An Giang) hoặc về các vùng có nhiều đê bao săn chuột. Thịt chuột hoàn toàn làm bằng cách thủ công, người thợ dùng dao loại bỏ đầu và tứ chi, rạch bụng lột da, lấy ruột. Thịt chuột được đem bán, còn da và ruột cho cá bè.  

Dấu ấn sông nước Nam bộ - Ảnh 3

Chèo xuồng trên đồng ruộng 

Gần đây, món thịt chuột đồng quê dân dã trở thành đặc sản của người thành thị, do vậy thịt chuột được đưa vào bán tại các nhà hàng sang trọng. Thịt chuột chứa nhiều đạm nên thường dùng để chế biến nhiều món ăn khác nhau như: chiên, kho, xào lăn, rô-ti nước dừa, xúc bánh tráng, hấp nước mắm, hấp nước ngọt 7 up và độc đáo hơn cả là món “trinh nữ kén chồng”. Đầu bếp chọn những con chuột cái chưa sinh đẻ, sau khi lột da, bỏ ruột, tứ chi, còn đầu và thân chuột được ướp gia vị rồi cho nấm mèo, thịt heo ba chỉ, gan heo, đậu xanh để nguyên vỏ… dồn vào bụng chuột và khâu lại. Để nguyên con chiên vàng, tiếp tục sắp vào nồi đất, đổ nước dừa tươi lấp xấp nấu cho đến khi nước dừa sền sệt, trở cho chuột thấm đều. Chuột “trinh nữ kén chồng” thơm, béo và để thưởng thức nên đang rất thịnh hành ở vùng Núi Cấm (An Giang).

Người làng Phù Dật còn dùng thịt chuột để chữa lang ben, lác bằng cách ăn thịt chuột cống lang.

HUỲNH KIỀU

Bình luận của bạn về bài viết...
Video nổi bật
Clip 'nàng cún' lấy thân che bé gái khi bị mẹ đánh gây sốt mạng Clip 'nàng cún' lấy thân che bé gái khi bị mẹ đánh gây sốt mạng
Mặc dù vừa trộm quýt của bà bán trái cây xong, 'nàng' chó Zin vẫn bất chấp lấy thân mình che chắn cho 'cô chủ nhỏ' khỏi bị mẹ phạt đòn. Clip gây sốt cộng đồng mạng.
  • Bức tường Búp bê: Nỗi ám ảnh về số phận người phụ nữ

    Bức tường Búp bê: Nỗi ám ảnh về số phận người phụ nữ

    "Chúng ta không phải là búp bê" là thông điệp mà nghệ sỹ Joe Ring muốn thay mặt những người phụ nữ, những nạn nhân của bạo hành, bất bình đẳng và phân biệt đối xử, muốn gửi đến công chúng thông qua tác phẩm nghệ thuật sắp đặt Bức Tường Búp Bê (Wall of Dolls) tại thành phố Milan (Bắc Italy) kể từ tháng 6 vừa qua.

  • Giai thoại hòn đá "nuốt người" ở Tây Nguyên

    Giai thoại hòn đá

    Giữa núi rừng Tây Nguyên có một lưu truyền về hòn đá "nuốt" người và có hình dáng của con voi hay còn gọi đá voi cha, mẹ mà người M’Nông ở đây tôn thờ như vị thần tình yêu thiêng liêng.

  • Bình yên chùa Linh Ẩn

    Bình yên chùa Linh Ẩn

    Nằm trên địa bàn xã Nam Ban, Lâm Hà (Lâm Đồng), từ lâu chùa Linh Ẩn được xem như một điểm du lịch không thể không ghé qua khi đến Đà Lạt.

  • Độc đáo con đường bích họa đẹp như mơ ở Hà Nội

    Độc đáo con đường bích họa đẹp như mơ ở Hà Nội

    Những bức hình về thôn quê được vẽ lên trên con đường bích họa đầu tiên ở Hà Nội.