Gửi bài về tòa soạnĐường dây nóng: 098.127.6789
Báo lao động và xã hội

Hưởng BHXH một lần, người lao động chịu nhiều thiệt thòi

18/09/2017 16:50

Trước tình trạng người lao động đề nghị nhận BHXH một lần tiếp tục gia tăng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cho biết, điều này đồng nghĩa với việc số lao động khi về già không có lương hưu đang tăng lên, ảnh hưởng đến mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội lâu dài cho người lao động. Tuy nhiên, người lao động cần hết sức thận trọng, cân nhắc kỹ quyết định hưởng BHXH một lần vì phải chịu rất nhiều thiệt thòi.

 

Theo quy định của Luật BHXH, người lao động nghỉ việc không tiếp tục đóng BHXH mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH, nếu có yêu cầu thì được nhận BHXH một lần. Với mỗi năm làm việc, số tiền nhận “một cục” này tương đương với 2 tháng lương đóng BHXH. Khi làm hồ sơ đề nghị hưởng BHXH một lần, người lao động đều có lý do để biện minh như: Cần tiền làm ăn, không có tiền đóng tiếp BHXH, hoặc có suy nghĩ còn lâu mới đủ tuổi lĩnh lương hưu… dẫn đến yêu cầu nhận BHXH một lần tăng cao. Cụ thể, năm 2007 có 129.156 NLĐ hưởng BHXH một lần thì đến năm 2016 tăng lên 665.306 người và dự kiến năm 2017 có gần 690.000 người.

Ông Điều Bá Được, Trưởng Ban Thực hiện chính sách BHXH (BHXH Việt Nam) cho biết, khi nhận BHXH một lần, người lao động sẽ mất đi cơ hội được hưởng lương hưu, không có gì đảm bảo cho cuộc sống lúc tuổi già và sẽ trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Cần hiểu rằng khoản tiền đóng vào quỹ BHXH là của để dành quý giá của chính mình, nó không mất đi mà ngược lại vẫn ngày một tăng thêm giá trị do được cơ quan BHXH quản lý và đầu tư tăng trưởng, người lao động hoàn toàn có thể bảo lưu thời gian đóng BHXH để khi có điều kiện thì tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc hoặc tham gia BHXH tự nguyện với sự hỗ trợ một phần kinh phí từ Nhà nước (theo mức 10, 25, 30% mức đóng tính trên chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn tùy theo đối tượng).

Trong thời gian bảo lưu nếu chẳng may bị chết thì gia đình còn được hưởng trợ cấp mai táng bằng 10 tháng lương cơ sở, thân nhân tùy theo điều kiện được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng (tối đa 4 người) đến khi trưởng thành (nếu là con) hoặc hưởng đến khi chết (nếu là vợ, chồng hoặc cha, mẹ đã hết tuổi lao động và không có thu nhập hoặc có thu nhập nhưng thấp hơn mức lương cơ sở); trường hợp nhận trợ cấp tuất một lần thì mức trợ cấp được tính như BHXH một lần.

Người lao động cần biết, việc nhận BHXH một lần là phải chấp nhận sự thiệt thòi rất lớn. Bởi lẽ, với mức 22% tiền lương tháng đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất thì một năm tổng mức đóng là 2,64 tháng lương; trong khi mức hưởng BHXH một lần cho mỗi năm đóng BHXH chỉ bằng 2 tháng lương. Như vậy, NLĐ bị thiệt mất 0,64 tháng lương và quỹ có lợi, nhưng chúng ta không khuyến khích việc nhận BHXH một lần cũng chính vì mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội bền vững cho người dân.

Nếu so sánh với việc tích lũy thời gian để hưởng lương hưu, thì thiệt thòi là không tính hết được. Người hưởng lương hưu, ngoài lương hưu còn được quỹ chi trả toàn bộ tiền mua thẻ BHYT (bằng 4,5% mức lương hưu); và định kỳ, trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng (trượt giá), Nhà nước điều chỉnh tăng lương hưu tương ứng (từ năm 2003 đến nay Nhà nước đã điều chỉnh tăng lương hưu 15 lần, với mức tăng từ khoảng 7,5 đến 9,3 lần tùy theo nhóm đối tượng). Khi chết, gia đình còn được trợ cấp mai táng bằng 10 tháng lương cơ sở, thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng nếu đủ điều kiện hoặc được hưởng trợ cấp tuất một lần với mức thấp nhất bằng 3 tháng lương hưu. Ông Điều Bá Được nhấn mạnh: “Là đơn vị tổ chức thực hiện chính sách, chúng tôi thực sự cảm thấy rất tiếc nuối khi người lao động lựa chọn phương án nhận BHXH một lần thay vì tích lũy để hưởng lương hưu. Một mặt là do, dựa trên góc độ mong muốn hệ thống an sinh xã hội dài hạn được bảo đảm, nhưng mặt khác, chính là vì người lao động nhận BHXH một lần sẽ thiệt thòi hơn rất nhiều so với hưởng lương hưu”.

 

Hưởng BHXH một lần, người lao động chịu nhiều thiệt thòi - Ảnh 1Ảnh minh họa

 

Ông Điều Bá Được cũng đưa ra một ví dụ về một người lao động có đủ 20 năm đóng BHXH, với mức bình quân tiền lương đóng BHXH là 4 triệu đồng/tháng. Giả định, người lao động này đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc hưởng BHXH một lần trong năm 2017 (không tính đến tác động của các yếu tố: Tỷ lệ lạm phát, tốc độ tăng lương, lãi suất đầu tư quỹ BHXH): Như vậy, nếu hưởng lương hưu, lao động nam có thể sẽ nhận được mức lương hưu khoảng 2,2 triệu đồng/tháng. Tính theo tuổi thọ bình quân của nam giới là 78,1 năm thì số tháng hưởng lương hưu là 217 tháng. Tổng số tiền người đó được hưởng từ quỹ BHXH là 518,5 triệu đồng, trong đó: Tổng tiền lương hưu nhận được từ khi đủ 60 tuổi đến khi chết: 217 x 2,2 triệu đồng = 477,4 triệu đồng; Mua thẻ BHYT (4,5%): 21,5 triệu đồng; Trợ cấp mai táng phí khi chết: 10 tháng lương cơ sở, tương đương 13 triệu đồng; Trợ cấp tuất (giả định tuất 01 lần thấp nhất bằng 03 tháng lương hưu): 6,6 triệu đồng.

Với lao động nữ, do tỷ lệ hưởng lương hưu của nữ lớn hơn (60%) và thời gian hưởng lương hưu của nữ dài hơn nam (kỳ vọng sống của nữ ở độ tuổi 55 là 24,5 năm, tương ứng 294 tháng) nên tổng số tiền mà một lao động nữ trong ví dụ này sẽ được hưởng từ quỹ BHXH là: 758,5 triệu đồng. Đó là chưa kể có những người đang hưởng lương hưu khi chết nếu có thân nhân đủ điều kiện sẽ được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng. Trên thực tế, đã có những người cha, mẹ, vợ, chồng, con được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng hàng vài chục năm sau khi con, vợ/chồng, bố/mẹ của họ qua đời. Ngoài các chế độ chăm sóc sức khỏe bằng BHYT, trợ cấp mai táng phí khi chết, người hưởng lương hưu còn được điều chỉnh tăng mức lương theo mức điều chỉnh do Chính phủ quy định.

Trong khi đó, nếu nhận BHXH một lần, đối với cả nam và nữ đều thực hiện theo cách tính như sau:  4 x (1,5 x 18 + 2 x 2) = 124 triệu đồng. Như vậy, nam giới hưởng lương hưu sẽ lợi hơn nhận BHXH một lần 394,5 triệu đồng; con số tương ứng này ở nữ giới là 634,5 triệu đồng.

Ông Điều Bá Được khẳng định, nếu so với hưởng lương hưu thì nhận BHXH một lần là rất thiệt thòi cho bản thân người lao động. Bởi lẽ người tham gia BHXH khi hưởng lương hưu được hưởng rất nhiều quyền lợi và chính lương hưu mới là chỗ dựa vững chắc cho người lao động khi về già, khi không còn khả năng để lao động tạo thu nhập.

HUYỀN MINH

Tag :
Bình luận của bạn về bài viết...
Video nổi bật
  • Không mua BHYT cả hộ, mà mua riêng lẻ có được không?

    Không mua BHYT cả hộ, mà mua riêng lẻ có được không?

    Bạn đọc hỏi: Tôi mua BHYT hộ gia đình, đến ngày 31/10/2016 thì thẻ hết hạn sử dụng, nhưng đến ngày 1/3/2017 mới nộp tiền tham gia BHYT thì thẻ BHYT có giá trị từ ngày nộp tiền hay sau 30 ngày? Thời gian tham gia BHYT có được tính là liên tục hay không? Hiện chỉ có tôi có nhu cầu, vậy tôi có thể mua BHYT cho riêng mình tôi hay bắt buộc phải tham gia hết hộ?

  • Thanh tra đơn vị cố tình trốn đóng, nợ đóng BHXH

    Thanh tra đơn vị cố tình trốn đóng, nợ đóng BHXH

    Theo phản ánh của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang, hiện nay có tình trạng người lao động không yên tâm làm việc tại các doanh nghiệp do không được đóng BHXH, khi người lao động nghỉ việc hoặc chuyển làm nơi khác mới phát hiện chưa được đóng BHXH, làm thiệt thòi cho người lao động.

  • Cần Thơ: Gần 100% học sinh tham gia bảo hiểm y tế

    Cần Thơ: Gần 100% học sinh tham gia bảo hiểm y tế

    Do làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, hiện nay trên địa bàn Thành phố Cần Thơ đã có 100% số trường với tỷ lệ 99,87% trên tổng số học sinh, sinh viên tham gia bảo hiểm y tế (BHYT).

  • Từ chối thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT hơn 15 triệu hồ sơ

    Từ chối thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT hơn 15 triệu hồ sơ

    Trong 7 tháng đầu năm, BHXH Việt Nam đã chi khám chữa bệnh cho hơn 91,1 triệu lượt người, với chi phí bình quân 570.987 nghìn đồng.