Gửi bài về tòa soạnĐường dây nóng: 098.127.6789
Báo lao động và xã hội

Nghệ thuật Bài Chòi trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

08/12/2017 08:49

Nghệ thuật Bài Chòi Trung bộ Việt Nam đã chính thức được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào lúc 15h15 phút (giờ Việt Nam) ngày 7/12, tại Phiên họp Uỷ ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 12 của UNESCO diễn ra tại Jeju, Hàn Quốc.

 

Hội hô Bài Chòi là trò diễn xướng dân gian đầy sáng tạo của cư dân ven biển miền Trung. Những năm gần đây, khắp nơi trên các vùng Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên, cứ đến ngày lễ Tết, người dân lại nô nức đi chơi Bài Chòi. Thậm chí loại hình này còn được khai thác để phục vụ du lịch. Bên cạnh những giá trị về văn hóa, nghệ thuật, hát Bài Chòi còn mang đậm tính nhân văn, tính giáo dục về tình yêu quê hương, đất nước, yêu con người... thông qua những câu hô hát (còn gọi là câu Thai).

Thông qua nội dung của những câu hát, có thể tìm thấy trong đó sự ca ngợi tình thương yêu cha mẹ, tình nghĩa thầy trò, tình nghĩa vợ chồng... Không chỉ mang đậm tính nhân văn, mà nội dung các câu hát trong nghệ thuật bài chòi còn mang đậm tính giáo dục về đạo đức, về nhân cách, lối sống cao đẹp, hướng con người đến những giá trị, chuẩn mực đạo đức cao đẹp hơn. Các giá trị văn hóa, ý nghĩa nhân văn, giáo dục sâu sắc của loại hình nghệ thuật này là giá trị dân gian đặc biệt, gắn với đời sống người dân và cũng chính là những giá trị độc đáo, đặc sắc để Bài Chòi được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo Uỷ ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, hồ sơ đề cử di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam đáp ứng những tiêu chí sau để đăng ký vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại: Thứ nhất, nghệ thuật Bài Chòi là một hoạt động văn hoá quan trọng trong cộng đồng làng xã, đáp ứng nhu cầu giải trí và thưởng thức nghệ thuật của cộng đồng. Các câu chuyện trong Bài Chòi là những bài học đạo đức, thể hiện tình yêu quê hương đất nước, sự gắn kết cộng đồng và những kinh nghiệm trong cuộc sống của người dân. Hồ sơ đề cử đã chỉ ra được vai trò quan trọng của người lưu giữ di sản. Là một di sản của cộng đồng, việc truyền dạy Bài Chòi diễn ra chủ yếu trong gia đình, câu lạc bộ, ngoài ra, Bài Chòi còn được truyền dạy trong các trường học. Việc thực hành di sản Nghệ thuật Bài Chòi thúc đẩy sự bình đẳng về giới tính cũng như sự tôn trọng lẫn nhau giữa các cộng đồng.

 

Nghệ thuật Bài Chòi trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - Ảnh 1

Nghệ thuật bài chòi Trung bộ trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

 

Thứ hai, việc ghi danh Nghệ thuật Bài Chòi khuyến khích đối thoại giữa các cộng đồng, các nhóm người và cá nhân; tạo cơ hội trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm giữa những người thực hành, qua đó làm phong phú kiến thức và kỹ năng liên quan đến việc thực hành các hình thức nghệ thuật. Việc ghi danh cũng có thể củng cố mối liên kết giữa các cá nhân, các nhóm người và các câu lạc bộ thực hành di sản và thực hành các truyền thống văn hoá khác thông qua các hoạt động trình diễn và lễ hội liên quan. Hơn nữa, việc ghi danh sẽ nâng cao nhận thức về sự đa dạng của di sản văn hoá phi vật thể vì Nghệ thuật Bài Chòi là sự kết hợp của nhiều lĩnh vực văn hoá – nghệ thuật. Thứ ba, hồ sơ đã mô tả chi tiết, rõ ràng những nỗ lực trong quá khứ và hiện tại để bảo vệ di sản và đảm bảo sự tồn tại của các cộng đồng, các nhóm người và các câu lạc bộ với sự hỗ trợ của Chính phủ. Những nỗ lực này bao gồm việc tổ chức các hội Bài Chòi, trình diễn và giảng dạy bải bản và kỹ năng ca hát, cũng như kỹ thuật trình diễn, phương pháp làm thẻ bài và các kỹ năng chơi Bài Chòi.

Thứ tư, cộng đồng tích cực đóng góp ý tưởng cho việc sưu tầm và tư liệu hóa di sản, điền vào các mẫu kiểm kê và tham gia vào tất cả các công đoạn chuẩn bị hồ sơ đề cử. Các cá nhân và đại diện của các nhóm và câu lạc bộ Bài Chòi đã ký Cam kết tự nguyện, đồng thuận của họ đối với đề cử, đồng thời, sự hiểu biết về việc xây dựng hồ sơ đề cử của họ cũng được thể hiện trong các đoạn ghi âm và ghi hình các cuộc phỏng vấn được thực hiện tại các địa phương có thực hành Bài Chòi. Cục Di sản văn hoá và Viện Âm nhạc Việt Nam đã được ủy thác quá trình tham vấn thông qua các cuộc họp và hội thảo quốc gia và quốc tế được tổ chức trong năm 2014 và 2015. Các tác động thực tiễn thông thường không tham gia điều chỉnh hoặc hạn chế quyền tiếp cận đối với di sản. Thứ năm, Di sản này được Bộ VH-TT&DL Việt Nam đưa vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể quốc gia trong giai đoạn 2014-2016. Bản kiểm kê được lưu giữ tại Phần mềm Hệ thống thông tin quản lý di sản văn hoá phi vật thể của Cục Di sản văn hoá Việt Nam. Các Sở VH-TT&DL/Sở Văn hóa và Thể thao của 9 tỉnh có Bài Chòi chịu trách nhiệm phối hợp với cộng đồng để báo cáo hàng năm về Bộ VH-TT&DL các thông tin kiểm kê di sản Bài Chòi. Viện Âm nhạc Việt Nam quản lý cơ sở dữ liệu về Nghệ thuật Bài Chòi và cập nhật hàng năm.

Việc UNESCO ghi danh Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của dân tộc Việt Nam, sự gắn kết cộng đồng, đề cao tôn trọng đa dạng văn hóa, khuyến khích đối thoại giữa các cá nhân, các cộng đồng và các dân tộc khác nhau vì sự khoan dung, tình yêu và lòng bác ái đúng theo tôn chỉ và mục tiêu của Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO. Ngoài Bài Chòi, tại phiên họp lần này, nhiều khả năng, Hát Xoan (Phú Thọ) cũng sẽ là di sản được UNESCO xem xét chuyển đổi đặc biệt từ danh sách “cần được bảo vệ khẩn cấp” và trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

DUY LINH

Tag :
Bình luận của bạn về bài viết...
Video nổi bật
Công an Hà Nội cải tiến xe Wave để chữa cháy Công an Hà Nội cải tiến xe Wave để chữa cháy
Bỏ thêm một triệu đồng, các chiến sĩ PCCC Hà Nội đã cải tạo xe máy thành xe chữa cháy với bình phun, búa tạ, xà beng..
  • "Người phán xử” và “Sống chung với mẹ chồng” không được tham dự Liên hoan Truyền hình 2017

    Gần 500 tác phẩm tham dự Liên hoan Truyền hình toàn quốc (LHTHTQ) lần thứ 37 sẽ diễn ra từ ngày 13/12 đến 16/12/2017 tại thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. BTC cho biết, vấn đề nóng, nổi bật trong các tác phẩm dự thi năm nay là môi trường. Đặc biệt, hai bộ phim truyền hình được coi là "bom tấn" năm 2017 là "Người phán xử" và "Sống chung với mẹ chồng" không được tham dự LHTHQG.

  • Sẽ kiểm tra hoạt động thi hoa hậu của Phi Thanh Vân

    Sẽ kiểm tra hoạt động thi hoa hậu của Phi Thanh Vân

    Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết sẽ kiểm tra hoạt động thi hoa hậu Doanh nhân Thế giới người Việt tại Mỹ 2017 của Phi Thanh Vân.

  • “Cả một đời ân oán”: Thêm một "bom tấn" trên sóng VTV3

    “Cả một đời ân oán”: Thêm một

    Những mối quan hệ được coi là rất nhạy cảm: vợ cả - vợ lẽ, con chung - con riêng, anh chồng - em dâu và những ân oán, tranh chấp, hiềm khích trong gia đình tưởng chừng không thể hóa giải... được đề cập đến trong bộ phim truyền hình “Cả một đời ân oán” của đạo diễn Vũ Trường Khoa và Trọng Chinh. Kỳ vọng sẽ tạo nên cơn sốt, là hiện tượng “bom tấn” trên truyền hình, “Cả một đời ân oán” sẽ lên sóng VTV3 vào 21h50 các ngày thứ Tư, thứ Năm hàng tuần, bắt đầu từ ngày 13/12, ngay sau khi bộ phim “Ghét thì yêu thôi” kết thúc.

  • TP. HCM: Nhiều chương trình nghệ thuật đường phố diễn ra trong năm 2017

    TP. HCM: Nhiều chương trình nghệ thuật đường phố diễn ra trong năm 2017

    Trong năm 2017, ngành du lịch Thành phố Hồ Chi Minh đã tổ chức nhiều chương trình, sự kiện du lịch trong nước nhằm đa dạng hoá các hoạt động, sự kiện du lịch để thu hút và phục vụ du khách trong và ngoài nước đến với thành phố.