Gửi bài về tòa soạnĐường dây nóng: 098.127.6789
Báo lao động và xã hội

Tương tư hương hoa mùi ngày Tết

18/02/2015 15:52

Cũng chả hiểu can cớ vì sao tự dưng lại nhớ đến những ngày xưa, cái thời còn chân đất đầu trần lông nhông khắp trong làng ngoài xóm với đủ thứ trò chơi con trẻ, nào là "thả đỉa ba ba", rồi thì "tập tầm vông" và nữa là “cơm canh rau muống”. Còn không thì cũng lại chơi khăng đánh đáo cùng lũ bạn học...

 

1. Như một thứ thông lệ bất di bất dịch, sáng 30 Tết năm nào cũng vậy, trước khi cắp cái thúng nhảo ra phiên chợ Tết cuối cùng của năm, mẹ tôi bao giờ cũng ới một câu chắc hơn cả đinh đóng cột, rằng:

 “ Này anh cu, chơi đâu thì chơi nhưng nhớ là gần trưa phải mang rổ ra ruộng phần trăm nhổ bằng hết cho mẹ đám rau mùi già  (người miền Nam gọi nó là ngò rí) về   không thì cứ gọi là chết đòn đấy, nghe chửa!”.

Dù là cái anh ham “vui đâu chầu đấy”, nhất là cái thú chơi chợ Tết quê nhưng vì  thừa biết mẹ sai  mình  lấy cây rau mùi về làm gì rồi cho nên đành ngoan ngoãn thực hiện cái nhiệm vụ bất khả kháng đó nếu không thì chỉ có mà “ăn lươn” cả mấy ngày Tết chứ chả đùa với mẹ!

Rau mùi! Tự lâu  lắm rồi, loài cây cỏ ấy đã quá đỗi thân thuộc với người dân nước Việt mình. Bát canh măng miến, đĩa thịt xào, đĩa nộm đu đủ hay nộm hoa chuối... ngày tư ngày Tết mà không có vài cọng rau mùi rắc lên thì coi như không phải là cỗ mất rồi.Tương tư hương hoa mùi ngày Tết

 

Mà đâu chỉ có dùng để ăn hằng ngày, hạt mùi (sách Đông y gọi là Hồ Tuỳ) còn là một thứ thuốc chữa  được  khá nhiều chứng bệnh. Nhưng mà thôi, ở đây chỉ xin kể câu chuyện liên quan tới cái việc mà mẹ tôi  trao “ trọng trách” cho con giai của bà phải thực hiện ngày cuối năm.

 

2. Năm năm; mười năm; mười lăm năm, và... năm nao cũng thế,  sau khi thu hoạch hết đám rau cỏ vụ Đông, bao giờ mẹ tôi cũng để dành  lại một đám rau mùi nơi góc ruộng   mấy thước phần trăm của nhà. Và rồi, những đám rau mùi ấy mọc thành những thân cây. Sau khi trổ lứa hoa vàng rộm thơm ngát những quả (hạt) rau mùi  từ từ nhú ra.

Nhưng nếu năm nào nếu tiết Lập Xuân đến vào tháng Chạp ta (tức tháng 12 âm lịch), phải đổ ải sớm để cấy trước Tết thì mẹ tôi sai anh em tôi nhổ đám cây rau mùi ấy về rồi đem buộc thành từng chùm nhỏ treo dưới mái giọt gianh cho chúng khô dần, khô dần. Còn nếu gặp lúc giời mưa gió sụt sùi thì bà đem những túm thân cây rau mùi ấy treo trên gác bếp hong khô.

Ôi, nhìn những thân cây rau mùi già - một thứ rau cỏ dân dã; một loài cây  hương liệu đầy thanh tao quyến rũ, khẳng khiu và  mong manh như những cây tăm gầy với những chùm hạt căng mẩy nhỏ nhắn tròn xoe  y hệt những con mắt cá cờ, cá rô don... đứng  phất  phơ  trên mảnh ruộng khô cong  trong thứ gió lộng Đông của một ngày cùng tháng tận trong năm chợt thấy nao lòng làm sao.

Chiều 30 Tết, sau khi cây giò lụa đã luộc xong chỉ còn phải canh chờ nồi thịt đông nữa là xong, mẹ tôi đem cái nồi mười hai - loại nồi đồng thau (chứ ngày đó làm gì đã có xoong; có nồi i nốc... như bây giờ đâu) ra và lấy những bó thân cây rau mùi đã  rửa  sạch cho vào nồi cùng những gáo nước mưa tinh khiết.Tương tư hương hoa mùi ngày Tết

 

Sau đấy, bà đặt cái nồi mười hai lên bếp củi. Chỉ mươi phút sau là bà đã có một nồi nước rau mùi thơm nức.

Anh em chúng tôi  đứa nào cũng được mẹ ban  cho một nồi mười hai nước rau mùi đặc sánh để gội đầu và tắm rửa.

Còn bà, vì mải lo đủ thứ việc không tên cho nên năm nào cũng như năm nào, chỉ đến gần Giao thừa bà mới có cơ hội  tự thưởng cho mình một nồi nước rau  mùi. Tắm gội ấy gọi là “tắm tất niên”. Mà cũng chả  biết  cái tục “tắm tất niên” ấy có từ cái thời nảo thời nao nữa, mới lạ!

Ôi chao, có nhẽ, dù có sang đến tận “kiếp sau” thì tôi cũng chả thể quên được cái hương thơm thanh tao, quyến rũ của nồi nước mười hai  hương liệu của những thân cây rau mùi già. Một mùi thơm chả thể nào tả được!

Chiều 30 Tết, được “tắm tất niên” bằng thứ nước rau mùi, tự dưng cảm thấy cơ thể mình sạch bong như ngọc. Và da thịt, đầu tóc mình thì thoảng một làn hương thơm nhè nhẹ,  e ấp dịu dàng và kín đáo nhưng mà đầy  sang trọng, đầy quyến rũ.

Sang trọng không thể tả. Và  quyến rũ không thể chịu được. Cũng “tại” cái mùi hương đặc trưng có một không hai của thứ  nước hoa rau mùi ấy mà, sau khi tắm xong, bỗng chốc, con người ta cảm thấy cơ thể mình như vừa được thưởng thức một thứ thuốc tiên vô cùng linh diệu với một cảm giác lâng lâng, khoan khoái.

Phải nói là người ta có cái cảm giác như vừa được trút bỏ mọi thứ bụi trần, mọi nỗi gian truân cơ cực của một năm cũ mà thanh thản nghênh tiếp những điềm lành- dữ của một năm mới sắp đến mới là đúng!

Ở quê tôi, ngày ấy (và cả bây giờ) mười nhà như một, người ta không chỉ duy trì cái tục “tắm tất niên” bằng nồi nước hương liệu rau mùi mà  sáng mồng Một Tết, trước khi thắp nén tâm nhang trước bàn thờ gia tiên, vừa mở mắt ra là y như rằng người ta lo ngay một nồi nước rau mùi để già trẻ nhớn bé trong gia đình rửa mặt, rửa tay.

 Ôi trời, cái mùi hương (lại là cái mùi hương rau  mùi)   thanh khiết  dịu  dàng, thoang thoảng trong mùi hương trầm  trong  buổi bình minh đầu tiên đầy thiêng liêng của một năm mới như tiếp thêm năng lượng cho con người ta khát khao vươn tới những ước mơ, hoài bão của một năm, của nhiều năm sau.

Tương tư hương hoa mùi ngày Tết

 

3. Nhưng mà này, chả riêng gì quê tôi, quê anh... mới có cái tục “tắm tất niên” đâu đấy nhé. Vì nhẽ, cái tục “tắm tất niên” chả hề có ranh giới giữa nông thôn và thành thị đâu.

Thì đấy, những ngày áp Tết, trong tiết giời giá rét cùng làn mưa phùn liêu riêu, bên cạnh những hàng rau dưa, hoa quả vẫn thấp thoáng đâu đó những bà, những chị  gánh, đẩy xe đạp với những bó thân mùi tươi; thân mùi khô thơm dịu cùng với những tiếng mời chào thô mộc nhưng đầy tiết tấu: “Ai rau mùi... đ... ơi!”.

Cái tiếng rao ngọt lịm ấy khiến những bà, những cô nội trợ bỗng chốc giật mình sực nhớ. Và thế là  dù có trăm công nghìn việc đến đâu, dù có quên mua thứ này quên sắm thứ kia nhưng nào mấy ai nỡ quên mua một vài bó thân rau mùi mang về để cả nhà “tắm tất niên”.

Và khi tắm xong rồi chợt giật mình tỉnh ra điều này: Da thịt, đầu tóc mình thơm ngào ngạt mà dù có sức loại nước hoa đắt tiền nhất thế giới cũng chả thể có được mùi hương vô giá ấy dẫu rằng, thứ hương liệu đặc trưng ấy nào đâu phải tốn công tìm kiếm nơi chân giời góc biển.

Mà nó chỉ là một loài cây cỏ rất mực giản dị thường ngày vẫn ở bên ta đấy thôi!

Ngẫm ra mới thấy lạ làm sao, bây giờ, cuộc sống mỗi ngày mỗi phát triển theo hướng hiện đại.

Và chả cứ gì những gia đình ở thành thị mới có phòng tắm với  những bình nóng lạnh đủ kiểu và những loại nước hoa ngoại sang trọng, đắt tiền  mà ngay cả ở nông thôn, những thứ vật chất đó đâu còn là những thứ xa xỉ  chả  dám màng tới, ấy thế nhưng, người ta vẫn cứ không thể nào bỏ được cái tục “tắm tất niên” bằng thứ nước thơm kì diệu của thứ cây rau mùi.

Mới hay, khi đã là một phong tục đẹp của ngày Tết cổ truyền  thì dẫu có “vật đổi sao dời” gì gì đi nữa thì nó vẫn cứ trở nên bất biến, trường tồn. Bởi nhẽ, cái  tục  “tắm tất niên” đã  trở thành một phần không thể thiếu của  tâm hồn Việt mất rồi.

Thế nên, Tết đến Xuân về lòng dạ lại nôn nao một nỗi niềm tương tư bứt rứt  với hương thơm  rau mùi- “ngò rí”- và nồi nước hương liệu “tắm tất niên” của mẹ. Ôi, thương nhớ làm sao cái hương hoa mùi ấy - một thứ gam màu  đặc trưng làm nên bức tranh Tết thuần Việt, ấy thế!.

Lê Vũ (Ảnh minh họa: Nguồn Internet).

Bình luận của bạn về bài viết...
Video nổi bật
Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ tưng bừng khai giảng năm học mới Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ tưng bừng khai giảng năm học mới
Sáng ngày 17/11, Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ đã long trọng tổ chức Lễ khai giảng năm học 2017- 2018 và Kỷ niệm 35 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam. Đến dự buổi Lễ có ông Lê Tấn Dũng, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; bà Nguyễn Thị Hằng, nguyên Bộ trưởng Bộ Lao động- Thương Binh và Xã hội; Chủ tịch Hội Dạy nghề Việt Nam, cùng các cơ quan đơn vị liên doanh liên kết hợp tác với trường đã đến dự buổi Lễ.
  • Chuyện dê trong cung vua, phủ chúa

    Chuyện dê trong cung vua, phủ chúa

    Dê là con vật rất gần gui trong đời sống, và ở trong cung đình chuyện dê cũng rôm rả lắm. Là bởi trong cung dê thường được sử dụng trong việc tế lễ; đấy là chưa kể nó còn liên quan đến việc ăn uống, sinh hoạt phòng the của vua chúa.

  • Bảng hướng dẫn chọn tuổi xông đất, hướng xuất hành

    Bảng hướng dẫn chọn tuổi xông đất, hướng xuất hành

    Không chỉ hợp tuổi, người đến xông đất còn phải “hợp” với chủ nhà về tính cách, công việc... Chủ nhà thường tránh người xông đất lầm lì, cau có, ít nói, thay vào đó chọn người phóng khoáng, vui vẻ, hay nói hay cười, thành công trong sự nghiệp...

  • Siết chặt quản lý, ráo riết kiểm tra lễ hội 2015

    Siết chặt quản lý, ráo riết kiểm tra lễ hội 2015

    Kiểm tra ráo riết, phối hợp liên ngành trong việc quản lý lễ hội năm 2015, đặc biệt đối với các hiện tượng đặt tiền lẻ, tăng giá dịch vụ,cờ bạc trá hình,… là những việc mà Bộ VH-TT&DL chú trọng thực hiện trước, trong và sau mùa lễ hội 2015.

  • Nên có thêm “Táo" Quốc hội

    Nên có thêm “Táo

    Đó là lời gợi ý vui của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng trong buổi gặp mặt và trò chuyện với các nghệ sĩ của chương trình Táo quân…