Gửi bài về tòa soạnĐường dây nóng: 098.127.6789
Báo lao động và xã hội

Vì sao phụ nữ ít giành được phiếu bầu cử?

05/11/2015 10:02

Hiến pháp 2013 có những quy định về bình đẳng giới và không phân biệt đối xử trong lĩnh vực chính trị. Luật Bình đẳng giới và Chiến lược Quốc gia về Bình đẳng giới giai đoạn 2011 – 2020 được ban hành. Bên cạnh đó, bộ máy quốc gia về bình đẳng giới và vì sự tiến bộ của phụ nữ đang từng bước được hoàn thiện. Mặc dù vậy, số liệu thống kê về lãnh đạo ở nhiều cấp cho thấy, tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo ở các cấp còn thấp hơn nhiều so với mục tiêu Việt Nam đã đề ra.

Chưa đạt được mục tiêu phụ nữ tham chính

Theo thống kê, tỷ lệ nữ Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa XI là 8,6%; nữ Ủy viên Bộ Chính trị có hai người, chiếm 14,2%; một Bí thư Trung ương Đảng, chiếm 10%. Ở địa phương, tỷ lệ nữ ủy viên Ban Chấp hành đảng bộ nhiệm kỳ 2011- 2015 cấp tỉnh là 11,3%; tỷ lệ nữ tham gia ban thường vụ, bí thư, phó bí thư ở cả ba cấp đều thấp, khoảng 10% hoặc dưới 10%.

Tại các cơ quan dân cử, tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội khóa XIII chỉ đạt 24,4%. Cấp huyện có 8/53 tỉnh, thành phố (trừ 10 tỉnh, thành phố thí điểm không tổ chức HĐND cấp quận, huyện) có tỷ lệ nữ đại biểu HĐND cấp huyện từ 30% trở lên; 37/53 tỉnh, thành phố có tỷ lệ nữ đại biểu HĐND cấp huyện từ 20-30%. Trong các cơ quan hành pháp, chức danh Bộ trưởng có 2/22 người (chiếm 9,1%), Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ có 1/8 người. 15/30 bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có cán bộ chủ chốt là nữ. Tỷ lệ nữ Chủ tịch UBND đạt 4,3%, Phó Chủ tịch đạt 12,7%, Trưởng ban ngành, mặt trận, đoàn thể đạt 19,3%...

Vì sao phụ nữ ít giành được phiếu bầu cử? - Ảnh 1

Do định kiến giới nên tỷ lệ phụ nữ  tham chính vẫn còn thấp.  (Ảnh minh họa). 

Như vậy, tỷ lệ nữ ủy viên ở cấp TƯ và tỉnh, thành qua 3 nhiệm kỳ không đạt 9% (ở cấp TƯ), 12% (cấp tỉnh, thành), không đạt chỉ tiêu đề ra là 15% ở mỗi cấp. Ở Quốc hội, tỷ lệ nữ đại biểu giảm từ 27,3% (khóa XI) xuống còn 25,76% (ở khóa XII) và xuống còn 24,4% (khóa XIII). Tỷ lệ nữ đại biểu HĐND ba cấp chỉ tăng khoảng 2 - 3% mỗi nhiệm kỳ, không đạt chỉ tiêu đề ra là 30% ở mỗi cấp. Duy nhất chỉ có tỷ lệ nữ giới ở vị trí lãnh đạo cấp huyện và xã được cải thiện, trong khi con số nữ giới ở các vị trí lãnh đạo cấp tỉnh và Trung ương không có gì thay đổi, thậm chí còn giảm đi.

Tại sao tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo vẫn thấp?

Báo cáo “Lãnh đạo nữ trong hệ thống chính trị - Niềm tin và sự lựa chọn của công chúng” của Oxfam được thực hiện tại 3 tỉnh: Thái Nguyên, Bình Định, Vĩnh Long cho thấy, 97,2% nữ giới và 91,4% nam giới được phỏng vấn (trong đó có 98,7% công chức nữ và 95,6% công chức nam) cho biết, họ có niềm tin là nữ giới có thể làm lãnh đạo giỏi; 4,7% nam giới và 1,9% nữ nói họ không tin tưởng vào khả năng lãnh đạo của nữ giới; 3% nam và 0,9% nữ không có ý kiến về vấn đề này.

Theo báo cáo của Oxfam, bên cạnh các tiêu chí về năng lực chuyên môn giỏi, có phẩm chất đạo đức, có bản lĩnh chính trị, có kỹ năng xây dựng các mối quan hệ và kỹ năng xử lý công việc để trở thành một người “giỏi việc nước” như nam giới lãnh đạo, công chúng cho rằng nữ giới làm lãnh đạo còn phải “đảm việc nhà”. Cho dù là lãnh đạo nữ thì trước tiên cũng cần phải đạt được những chuẩn mực truyền thống dành riêng cho nữ giới. Đó là đảm bảo “tứ đức”, khả năng quán xuyến việc nhà, chăm sóc con cái, chăm lo cho chồng... “Đương nhiên, nếu vợ tôi trưởng thành được thì tôi vẫn ủng hộ. Nhưng tôi yêu cầu công việc gia đình vẫn phải OK. Mặc dù tôi sẵn sàng giúp đỡ, nhưng tôi vẫn còn phong kiến và tôi vẫn suy nghĩ rằng cái việc đấy (việc nhà) là việc chủ lực của  phụ nữ...”, một lãnh đạo nam của tỉnh Thái Nguyên chia sẻ.

Định kiến giới đối với nữ giới làm lãnh đạo ảnh hưởng tới hành vi lựa chọn của công chúng. Hầu hết người được phỏng vấn (96,8%) có niềm tin là nữ giới có thể đảm nhiệm những vị trí lãnh đạo tốt. Tuy nhiên, khi được hỏi liệu họ có sẵn sàng lựa chọn ứng cử viên nữ vào các vị trí lãnh đạo nếu có ứng cử viên nam cũng có khả năng tương đương, không ít người được hỏi lại cho rằng, nữ giới làm lãnh đạo chỉ là gánh thêm trách nhiệm, bởi vai trò chính của họ là lo cho gia đình, đây là những rào cản cho họ trong việc thực hiện vai trò phụ là tham gia làm lãnh đạo trong hệ thống chính trị. “Không bầu cho phụ nữ vì phụ nữ bận gia đình, con cái nên không có thời gian dành cho công việc. Phụ nữ vất vả gấp nhiều lần nếu được làm lãnh đạo, vì phải hoàn thành cả công việc chung và công việc gia đình” – một chị  ở xã Mỹ Hòa cho biết.

Báo cáo của Oxfam cũng chỉ ra các phong trào “Giỏi việc nước - Đảm việc nhà”; Đề án tuyên truyền “Bốn phẩm chất: Tự tin - Tự trọng - Trung hậu - Đảm đang”; Cuộc vận động “Gia đình 5 không, 3 sạch”...do những cơ quan bảo vệ quyền và lợi ích của nữ giới tổ chức, có thể tạo nên những tiêu chuẩn mới gắn với nữ giới, qua đó nhấn mạnh đến vai trò của họ trong gia đình. “Chúng em ở đây không ai có thể đảm bảo tất cả các tiêu chuẩn này được (giỏi việc nước, đảm việc nhà) ... Có thể những chị có bằng tiến sĩ mới làm được tất cả những điều này” - một nữ lãnh đạo xã ở Vĩnh Long chia sẻ.      

Nói về lý do tin tưởng vào khả năng lãnh đạo của nữ giới, hơn một nửa số người được hỏi tin rằng nữ lãnh đạo điều hành công việc giỏi; 1/3 số người được hỏi cho biết nữ lãnh đạo có trách nhiệm, nhiệt tình, biết lo lắng cho công việc. Cứ 4 người được hỏi thì 1 người cho rằng lãnh đạo nữ gần gũi với công chúng và cấp dưới; 1/5 số người được hỏi đánh giá cao sự khéo léo trong khả năng giao tiếp của nữ lãnh đạo; gần 20% số người được hỏi cho rằng lãnh đạo nữ ít tiêu cực, không rượu chè.

Công chúng cho rằng, nữ giới làm lãnh đạo đem lại những thay đổi tích cực cho cơ quan và cộng đồng như tiết kiệm chi phí do quản lý chi tiêu tốt, minh bạch và có tầm nhìn trong công tác cán bộ, quan tâm đến cán bộ là nữ giới. Họ có những kì vọng tương tự về năng lực và phẩm chất của một người lãnh đạo, bất kể lãnh đạo đó là nam hay nữ. Đó là những khả năng về chuyên môn, trách nhiệm, công bằng, trong sạch…

CHÂU ANH/Lao động và Xã hội

Bình luận của bạn về bài viết...
Video nổi bật
Cảnh tượng không phải lúc nào bạn cũng được nhìn thấy Cảnh tượng không phải lúc nào bạn cũng được nhìn thấy
Thay vì dùng sức người, những chiếc cột cao giờ được lắp đặt bằng trực thăng đặc biệt "nhẹ như lông hồng". Nhìn mà choáng !!… Xem thêm
  • Duyên và nghiệp với nghề công tác xã hội

    Duyên và nghiệp với nghề công tác xã hội

    Họ là chị nuôi, mẹ nuôi, hộ lý, bác sĩ... ở Trung tâm Nuôi dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Phú Yên (gọi tắt là Trung tâm), đến với nghề rất tình cờ và cái nghề ít ai muốn làm đã giữ chân họ.

  • Đưa kiến thức sức khỏe vào chương trình dạy nghề

    Đưa kiến thức sức khỏe vào chương trình dạy nghề

    Thông tin trên được công bố tại chương trình “Công bố, giới thiệu chương trình tài liệu giáo dục Sức khỏe sinh sản, Sức khỏe tình dục và phòng chống HIV cho người học nghề”, do Tổng cục Dạy nghề phối hợp với Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tổ chức ngày 3/11/2015.

  • Thêm nhiều quyền lợi cho người tham gia BHXH

    Thêm nhiều quyền lợi cho người tham gia BHXH

    Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2014 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016 là một bước phát triển mới về chính sách an sinh xã hội nói chung, hệ thống pháp luật BHXH nói riêng. Luật BHXH (sửa đổi) bổ sung thêm nhiều quyền lợi cho người lao động khi tham gia BHXH.

  • Giải quyết nhiều vấn đề bức xúc của xã hội

    Giải quyết nhiều vấn đề bức xúc của xã hội

    Chiều 4/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về đánh giá kết quả thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2011-2015, xây dựng và đề xuất chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2016-2020, đa số ý kiến tán thành với đề xuất của Chính phủ gộp 16 Chương trình mục tiêu quốc gia thành 2 Chương trình mục tiêu quốc gia, đó là: Chương trình Xây dựng nông thôn mới và Chương trình Giảm nghèo bền vững.