Đại biểu Quốc hội tranh luận về vấn đề kiểm toán các dự án PPP

16:27 - 28/05/2020
Đại biểu Quốc hội tranh luận về vấn đề kiểm toán các dự án PPP

(Dân sinh) - Tiếp tục các nội dung trong ngày 28/5, Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của Dự án Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP). Một vấn đề thu hút sự quan tâm, cho nhiều ý kiến tại phiên thảo luận là hoạt động kiểm toán Nhà nước trong đầu tư theo phương thức PPP.

Đại biểu Quốc hội tranh luận về vấn đề kiểm toán các dự án PPP - Ảnh 1.

Tại báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý về Dự án Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, một số ý kiến cho rằng, Kiểm toán Nhà nước  chỉ kiểm toán tài sản công, tài chính công trong dự án PPP, không kiểm toán vốn đầu tư tư nhân tham gia dự án. Một số ý kiến khác lại cho rằng, dự án PPP bản chất là đầu tư công, nên Kiểm toán Nhà nước phải kiểm toán toàn bộ dự án PPP, kể cả phần đầu tư từ nguồn vốn tư nhân. Có ý kiến đề nghị cần cân nhắc kỹ thời điểm nào, giai đoạn nào thực hiện kiểm toán dự án PPP, tránh gây khó khăn trong hoạt động của dự án…

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, cơ chế, chính sách pháp luật đối với hình thức đầu tư PPP vừa phải bảo đảm chất lượng dịch vụ công, nhưng đồng thời cũng phải tạo điều kiện thu hút, huy động tối đa nguồn vốn từ khu vực tư nhân đầu tư vào các dự án PPP.

Bên cạnh đó, để đảm bảo phù hợp với Hiến pháp, pháp luật về kiểm toán, dự thảo đã quy định kiểm toán tuân thủ về quá trình chuẩn bị dự án, kết quả lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP; kiểm toán việc sử dụng vốn Nhà nước bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư, hỗ trợ xây dựng công trình tạm (nếu có); kiểm toán hoạt động để đánh giá tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trên cơ sở các chỉ số đánh giá chất lượng sản phẩm, dịch vụ của dự án PPP. Khi chuyển giao cho Nhà nước, cần thiết phải thực hiện kiểm toán toàn bộ giá trị tài sản của dự án PPP.

Đại biểu Quốc hội tranh luận về vấn đề kiểm toán các dự án PPP - Ảnh 2.

Đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn) cho rằng dự án PPP mang tính chất đặc thù, vừa công vừa tư, nên không thể áp dụng kiểm toán công toàn bộ hay tư toàn bộ.

Thu hẹp lĩnh vực đầu tư PPP để tập trung nguồn lực

Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý về dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết, về lĩnh vực đầu tư dự án PPP, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng thu hẹp lĩnh vực để tập trung nguồn lực.

Năm nhóm lĩnh vực được lựa chọn là những lĩnh vực quan trọng, thiết yếu liên quan đến phát triển cơ sở hạ tầng (giao thông, thủy lợi), cung cấp dịch vụ thiết yếu (điện, nước, xử lý môi trường), bảo đảm an sinh xã hội (y tế, giáo dục-đào tạo), phù hợp với sự phát triển của cách mạng công nghiệp lần thứ tư (hạ tầng công nghệ thông tin), thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của đất nước và nâng cao chất lượng đời sống của người dân.

Đối với quy mô đầu tư dự án PPP, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp thu, sửa đổi, bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 4 dự thảo Luật theo hướng những dự án PPP đầu tư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật về đầu tư hoặc trong lĩnh vực y tế, giáo dục - đào tạo thì có tổng mức đầu tư tối thiểu là 100 tỷ đồng, các dự án PPP tại các địa bàn, lĩnh vực khác có tổng mức đầu tư tối thiểu là 200 tỷ đồng. Quy định này nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở những nơi khó khăn, có ý nghĩa lớn về mặt xã hội và giúp nhiều đối tượng được thụ hưởng trong khi nguồn lực đầu tư công còn hạn hẹp, không đáp ứng được nhu cầu. Riêng đối với loại dự án PPP áp dụng loại hợp đồng kinh doanh - quản lý thì không khống chế tổng mức đầu tư tối thiểu do loại dự án này không có cấu phần xây dựng.

Đại biểu Bùi Văn Phương (Ninh Bình) cho rằng, đây là dự án đầu tư công, do Nhà nước chủ trì và kêu gọi nhà đầu tư tham gia. Nhà nước phải trả tiền lại cho nhà đầu tư bằng giá trị công trình hoặc bằng quyền thu phí. Do đó, bản chất hợp tác công tư là đầu tư công nên phải tuân thủ việc thực hiện kiểm toán nhà nước theo đúng quy định.

Theo đại biểu, các nội dung kiểm toán gồm tính tuân thủ quy định pháp luật, quy định hợp đồng và quy chế dự án, tránh tình trạng thời gian qua các dự án BOT giao thông đặt sai vị trí. Bên cạnh đó là kiểm toán giá trị công trình để tính toán hiệu quả thu phí, làm căn cứ trả nợ; kiểm toán hiệu lực, hiệu quả kinh tế của dự án, đảm bảo tính công khai minh bạch.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) cho rằng, cần lưu ý kiểm toán đầu tư dự án, bởi trong dư luận cũng cho rằng nhiều dự án, nhiều doanh nghiệp chậm chạp do những cá nhân tìm cách này, tìm cách kia để bôi trơn.

"Ngay mới đây là dự án Tenma của Nhật Bản, báo chí đưa tin bôi trơn lần thứ nhất 2,2 tỷ đồng; lần thứ hai 3,3 tỷ mà mình lại không phát hiện được. Thế nhưng Nhật Bản họ lại phát hiện. Tôi thấy rằng, trong tất cả các dự án hiện nay thì cần thiết kiểm toán nhà nước phải vào để kiểm tra, giám sát", đại biểu Nguyễn Ngọc Phương nêu ý kiến.

Đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn) cho rằng dự án PPP mang tính chất đặc thù, vừa công vừa tư, nên không thể áp dụng kiểm toán công toàn bộ hay tư toàn bộ. Vì vậy, kiểm toán phải đảm bảo nguyên tắc phù hợp luật, hiến pháp. Từ đó, đại biểu đề nghị xem xét thời điểm xác định tiến hành kiểm toán và chỉ nên kiểm toán ở giai đoạn khi công trình đã hoàn thành và chuẩn bị đi vào vận hành.

Về vấn đề này, đại biểu Đỗ Văn Sinh (Quảng Trị) cho rằng luật PPP theo hình thức đối tác công tư chứ không phải đầu tư công, đều có vốn nhà nước và tư nhân. Chỉ khi hết quá trình vận hành, bàn giao cho Nhà nước toàn bộ mới là tài sản công 100%. Do đó, kiểm toán toàn diện không hợp lý vì có dự án nhà đầu tư chỉ yêu cầu Nhà nước hỗ trợ giao đất đai, mặt bằng. Việc kiểm toán chỉ nên ở các tài sản công, còn phần vốn đầu tư tư nhân sẽ kiểm toán giá trị đầu ra, sản phẩm chất lượng đầu ra.

"Thiết kế luật đã rõ, phần nào ngân sách nhà nước sẽ kiểm toán theo đầu tư công, còn cấu phần nào gồm cả vốn nhà nước và tư nhân, hoặc tư nhân sẽ thuê kiểm toán độc lập để minh bạch. Thiết kế như vậy vừa đúng hiến pháp, đảm bảo quyền lợi nhà đầu tư, Nhà nước và người dân" - đại biểu Đỗ Văn Sinh kiến nghị.

CHÂU GIANG

Cùng chuyên mục
Xem theo ngày
Xem thêm
  • Xem thêm ›