Tái hiện Lễ Ban Sóc triều Nguyễn và khai trương không gian Ngọ Môn Huế

12:38 - 01/01/2021

Sáng 1/1/2021, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tái hiện Lễ Ban Sóc (phát lịch) dưới thời triều Nguyễn qua hình thức sân khấu hoá và tổ chức khai trương không gian Ngọ Môn - Đại nội Huế.

Tái hiện Lễ Ban Sóc triều Nguyễn và khai trương không gian Ngọ Môn Huế - Ảnh 1.

Tái hiện Lễ Ban Sóc (phát lịch) triều Nguyễn tại của Ngọ Môn Huế

Ban Sóc là lễ phát lịch ngày xưa của triều Nguyễn, được tổ chức định kỳ vào cuối năm âm lịch.

Lễ Ban Sóc được tổ chức thực sự quy mô là vào đầu triều Minh Mạng. Hằng năm, sau khi nha Khâm Thiên Giám soạn lịch xong, triều đình tổ chức lễ Ban Sóc dưới sự điều hành của hai viên ở bộ Lễ và Khâm Thiên Giám. Lịch được tiến vào Hoàng Cung để cho Hoàng gia dùng, lịch được phát cho các quan ở Kinh Thành, ở các địa phương và phân phát lại trong dân chúng sử dụng.

Lễ Ban Sóc trước đây vốn được tổ chức ở sân điện Thái Hòa. Tuy nhiên, bắt đầu vào năm Tân Sửu 1841, lần đầu tiên, lễ Ban Sóc được hoàng đế Minh Mạng chỉ dụ thực hiện ở Ngọ Môn, vì việc ban lịch không chỉ dành cho triều đình sử dụng mà được ban ra đến tận thần dân và để khác với các nghi tiết đại triều nghi khác được tổ chức ở điện Thái Hòa. Trong sách Khâm định Đại nam hội điển sự lệ có chép, vua Minh Mạng định rằng: "Lễ Ban Sóc có khác với ba tiết lớn. Nay đổi định: từ nay về sau làm lễ Ban Sóc ở trước cửa Ngọ Môn".

Tái hiện Lễ Ban Sóc triều Nguyễn và khai trương không gian Ngọ Môn Huế - Ảnh 2.

Lễ Ban Sóc được tái hiện dưới hình thức sân khấu hoá

Sau 180 năm, năm nay, cũng đúng vào năm Tân Sửu, lễ Ban Sóc ngày ấy đã được tái hiện qua hình thức sân khấu hóa với những trình thức, nghi tiết thuở xưa.

Tái hiện Lễ Ban Sóc triều Nguyễn và khai trương không gian Ngọ Môn Huế - Ảnh 3.

Lễ được tái hiện sau 180 năm lần đầu được tổ chức tại Ngọ Môn dưới thời vua Minh Mạng

Theo BTC, việc tái hiện Lễ Ban sóc là tái hiện tinh thần nhân văn của người xưa và là dịp để du khách, người dân Huế cùng trải nghiệm với di sản cố đô Huế trong ngày đầu năm mới với nhiều hy vọng đang gần đến.

Tái hiện Lễ Ban Sóc triều Nguyễn và khai trương không gian Ngọ Môn Huế - Ảnh 4.

Lễ cắt băng khánh thành khai trương không gian Ngọ Môn phục vụ khách du lịch

Cũng trong sáng ngày đầu năm 2021, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức lễ khai trương không gian Ngọ Môn phục vụ khách du lịch.

Ngọ Môn là cổng chính nằm ở phía Nam của Hoàng Thành Huế, theo sách Đại Nam Nhất Thống Chí ghi chép, Ngọ Môn được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 14 (1833), khi triều Nguyễn tổ chức quy hoạch lại toàn bộ mặt bằng kiến trúc Hoàng thành. Nguyên tại vị trí này trước đây là Nam Khuyết Đài, được xây dựng vào đầu thời vua Gia Long.

Ngọ Môn ngoài chức năng là cổng chính ra vào Hoàng Cung Huế thì đây còn là một lễ đài trong nhiều sự kiện trọng đại của triều đình. Đây là nơi vua ngự xem duyệt binh, dự các lễ Truyền lô - xướng danh các sĩ tử thi đỗ tiến sỹ, lễ Ban sóc… Đặc biệt vào năm 1945, chính tại nơi đây vua Bảo Đại đã tuyên bố thoái vị, trao ấn kiếm lại cho cách mạng và chính thức nền phong kiến Việt Nam cáo chung.

Với vai trò quan trọng như vậy, Ngọ Môn luôn được quan tâm trùng tu, sửa chữa, đặc biệt vào năm Minh Mạng thứ 20 (1939) và dưới các đời vua Thành Thái, Khải Định. Sau khi triều Nguyễn cáo chung vào năm 1945, Ngọ Môn vẫn tiếp tục được quan tâm bảo tồn, trùng tu vào các năm 1956, 1963. Tuy nhiên, vào năm 1968, trong biến cố Mậu thân, Ngọ Môn nằm trong trọng tâm của vùng chiến sự nên đã bị hư hại nghiêm trọng, đặc biệt là Tả - Hữu Dực Lâu. Ngoài ra, hệ lan can chung quanh lầu cùng với hệ lan can hồ Ngoại Kim Thủy cũng đã bị tổn hại phần lớn.

Sau ngày đất nước được thống nhất, nhờ sự quan tâm, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước lẫn các tổ chức quốc tế Ngọ Môn đã trải qua rất nhiều đợt trùng tu, sửa chữa, trong đó phải kể đến là đợt tu bổ Ngọ Môn với quy mô lớn đã được tiến hành từ năm 1990 -1993, có sự tài trợ của Chính phủ Nhật Bản và hỗ trợ kỹ thuật của UNESCO. Sau đợt tu bổ này tình trạng kỹ thuật lầu Ngũ Phụng đã được cải thiện rõ rệt. Đến năm 1999, Ngọ Môn được tiếp tục trùng tu, sửa chữa với hạng mục phục hồi đá Thanh bị hỏng cho 5 cửa. Đặc biệt, năm 2012, sau khi được các cấp có thẩm quyền phê duyệt, dự án trùng tu tổng thể Ngọ Môn chính thức được triển khai với số vốn đầu tư hơn 80 tỷ đồng, chia làm 2 giai đoạn 2012-2015 và 2016-2019.

Giai đoạn 2 của Dự án Bảo tồn, tu bổ tổng thể di tích Ngộn Môn được đầu tư với tổng kinh phí khoảng 44 tỷ đồng, bao gồm các hạng mục: Sơn thếp toàn bộ cấu kiện gỗ lầu Ngũ Phụng (hai tầng nhà chính và Tả, Hữu Dực Lâu) bằng kỹ thuật sơn truyền thống gồm sơn son thếp vàng, sơn son không thếp, sơn quang tùy vào từng không gian khác nhau. Hạ tầng xung quanh khu vực Ngọ Môn và gắn kết với công trình về mặt giao thông cũng như cảnh quan từ mọi góc nhìn. Phạm vi phần hạ tầng chung quanh Ngọ Môn được nghiên cứu có diện tích 1,33ha, bao gồm các hạng mục có liên quan đến công trình: sân, mặt cầu (ba cầu qua hồ Kim Thủy, cầu Trung Đạo) hệ thống lan can (hồ Kim Thủy, hồ Thái Dịch), bia "Khuynh cái hạ mã", cây xanh... Hệ thống chiếu sáng nội thất, chống cháy theo kỹ thuật hiện đại và tiêu chuẩn VN ban hành.

Tái hiện Lễ Ban Sóc triều Nguyễn và khai trương không gian Ngọ Môn Huế - Ảnh 5.

Bên trong lầu Ngũ Phụng

Đến thời điểm hiện tại Ngọ Môn đã được phục hồi toàn diện. Trong thời gian sắp tới, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế sẽ tiếp tục nỗ lực nghiên cứu để tái hiện lại những sự kiện hết sức có ý nghĩa đã gắn liền với công trình này dưới triều Nguyễn như: Lễ Truyền Lô ( kết hợp với tuyên dương các học sinh tiêu biểu), Lễ Ban Sóc và kết hợp với các cuộc triển lãm chuyên đề… Chúng tôi hy vọng rằng với những nội dung sẽ triển khai trong thời gian sắp đến thì đây sẽ là địa điểm tham quan hết sức có ý nghĩa đối với du khách gần xa.

Những du khách đầu tiên đến với di sản Huế năm 2021 bằng đường hàng không

Những du khách đầu tiên đến với di sản Huế năm 2021 bằng đường hàng không

Trong sáng 1/1/2021, tại khu vực Ngọ Môn – Đại nội Huế cũng đã diễn ra lễ đón những du khách đầu tiên đến với di sản Huế dịp đầu năm bằng đường hàng không.

THẢO VI

Cùng chuyên mục
Xem theo ngày
Xem thêm
  • Xem thêm ›